Hội chứng ruột kích thích điều trị thế nào?

Hội chứng ruột kích thích điều trị thế nào

Hội chứng ruột kích thích (IBS) là một hội chứng ruột chức năng, là bệnh lý thường gặp ở phòng khám tiêu hóa. Bệnh đặc trưng với những triệu chứng dai dẳng, gây bất tiện trong sinh hoạt, ăn uống, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Người bệnh nên đi khám để được bác sĩ tư vấn cách điều trị hội chứng ruột kích thích phù hợp, giúp giảm tái phát và loại trừ các bệnh lý thực thể tại đường tiêu hóa.

Khái quát về hội chứng ruột kích thích

Hội chứng ruột kích thích (còn gọi là hội chứng đại tràng kích thích, bệnh đại tràng co thắt, bệnh đại tràng chức năng,…) gồm một nhóm rối loạn chức năng đường tiêu hóa mạn tính, hay tái phát. Đây là căn bệnh khá phổ biến trên thế giới với tỷ lệ mắc bệnh là 15 – 20%, chủ yếu ở nhóm tuổi 40 – 60 và thường gặp ở phụ nữ hơn nam giới. Nguyên nhân gây bệnh hiện vẫn chưa được xác định rõ ràng. Các bác sĩ cho biết một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc hội chứng ruột kích thích là stress, ăn uống không điều độ, nhiễm trùng ruột,…

Triệu chứng thường gặp ở bệnh nhân mắc hội chứng đại tràng kích thích là đau bụng ít nhất 1 ngày mỗi tuần trong 3 tháng, thay đổi số lần đi đại tiện, thay đổi hình dạng phân, tiểu khó, tiểu gấp, rối loạn kinh nguyệt, đau cơ, đau lưng, nhức đầu, mất ngủ, rối loạn vị giác, trầm cảm, hen phế quản, chóng mặt, đau ngực,…

Hội chứng ruột kích thích có thể chữa tại nhà không?

Người mắc hội chứng ruột kích thích không nên tự ý điều trị tại nhà. Người bệnh nên đi thăm khám sớm khi xuất hiện triệu chứng bệnh để bác sĩ loại trừ các bệnh lý thực thể và kiểm soát bệnh tốt hơn, giúp bệnh nhân nhanh chóng thoát khỏi cảm giác khó chịu trong sinh hoạt hằng ngày.

Người mắc hội chứng ruột kích thích không nên tự ý điều trị tại nhà.
Người mắc hội chứng ruột kích thích không nên tự ý điều trị tại nhà.

Hội chứng ruột kích thích (IBS) là một trong các bệnh đường ruột thường gặp nhất. Tỷ lệ mắc bệnh 5 – 20% dân số. Mặc dù đây là hội chứng ruột chức năng, không gây nguy hiểm tới tính mạng nhưng có ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Hội chứng ruột kích thích được chẩn đoán phổ biến hơn ở nữ giới. Tỷ lệ chẩn đoán nữ/nam khoảng 1,25 – 2/1, độ tuổi chẩn đoán thường gặp là 20 – 50 tuổi. Bệnh đặc trưng với triệu chứng đau bụng tái phát, liên quan đến việc đi tiêu, thay đổi thói quen đi tiêu và thay đổi tính chất phân, cảm giác chướng, khó chịu ở vùng bụng. Khi đi khám, người bệnh được chỉ định thực hiện các xét nghiệm nhưng không tìm thấy những tổn thương thực thể ở ruột.

Dựa trên những triệu chứng của người bệnh, hội chứng ruột kích thích được chia thành bốn loại gồm: hội chứng ruột kích thích thể táo bón, hội chứng ruột kích thích thể tiêu chảy, hội chứng ruột kích thích thể hỗn hợp (gồn tiêu chảy và táo bón), hội chứng ruột kích thích không xác định. Các phương pháp điều trị cũng dựa trên mỗi loại mà thay đổi cho phù hợp.

Hiện chưa có bất kỳ nghiên cứu nào xác định được nguyên nhân cụ thể, trực tiếp gây ra hội chứng ruột kích thích. Tuy vậy, thức ăn là một trong những nguyên nhân gây kích thích cho hệ tiêu hóa, dẫn tới các cơn co thắt, đau bụng và khó chịu. Ngoài ra, các nghiên cứu y khoa cũng chỉ ra sự liên quan giữa triệu chứng hội chứng ruột kích thích và sự mất cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột. Do đó, chất lượng và an toàn vệ sinh của thức ăn có thể gây ảnh hưởng lớn tới bệnh.

Hội chứng ruột kích thích điều trị như thế nào?

Nhiều nghiên cứu cho thấy bệnh nhân bị hội chứng ruột kích thích dễ tăng nhu động ruột so với người bình thường. Các triệu chứng bệnh thường tái đi tái lại, kéo dài nhiều năm. Việc điều trị bệnh chủ yếu tập trung vào làm giảm triệu chứng, cải thiện chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Cụ thể là:

Liệu pháp tâm lý

Để điều trị hội chứng ruột kích thích hiệu quả, bác sĩ cần tạo được sự tin tưởng với người bệnh. Những lưu ý quan trọng là:

  • Biết lắng nghe, trấn an bệnh nhân, giải quyết những lo lắng, muộn phiền của người bệnh.
  • Giải thích rõ ràng, tường tận về bệnh sinh, bệnh sử tự nhiên của hội chứng ruột kích thích: đây không phải bệnh có tổn thương thực thể tại ruột, là bệnh lành tính nhưng mạn tính, có những đợt biểu hiện rầm rộ nhưng có đợt bệnh không có triệu chứng.
  • Giải thích cho người bệnh biết về phương hướng điều trị là tập trung kiểm soát các triệu chứng khó chịu và việc điều trị có thể không làm dứt hẳn triệu chứng nhưng sẽ giúp làm giảm đau đớn, cải thiện chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.
Hội chứng ruột kích thích 2
Để điều trị hội chứng ruột kích thích hiệu quả, bác sĩ cần tạo được sự tin tưởng với người bệnh.

Điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt

Khi mắc bệnh đại tràng co thắt, người bệnh nên lưu ý tới chế độ ăn như sau:

  • Hạn chế thức ăn không dung nạp, khó tiêu, gây tiêu chảy và đau bụng như khoai, sắn, bánh ngọt nhiều bơ, đồ uống nhiều đường và có ga, hoa quả nhiều đường, chất kích thích, thức ăn để lâu, được bảo quản không tốt,…
  • Nếu bị táo bón, bệnh nhân cần uống nhiều nước, ăn nhiều chất xơ, rau quả tươi, tránh thức ăn khô, nước mắm, đồ nhiều gia vị,… vì dễ gây táo bón.
  • Hạn chế ngồi nhiều một chỗ, tránh căng thẳng thần kinh, tăng cường hoạt động thể lực như tập thể dục, đi bộ buổi sáng,…
  • Luyện tập chế độ đại tiện một lần trong ngày vào buổi sáng sau khi thức dậy.

Một số phương pháp điều trị hội chứng ruột kích thích

Điều trị hội chứng ruột kích thích chủ yếu tập trung vào chế độ dinh dưỡng, thay đổi lối sống khoa học và kết hợp uống thuốc điều trị triệu chứng nổi bật để phục hồi, cải thiện chức năng của đại tràng.

Phác đồ điều trị IBS tập trung vào những triệu chứng cụ thể ở mỗi người bệnh. Bác sĩ sẽ chỉ định những loại thuốc dựa trên triệu chứng bệnh, đồng thời hướng dẫn người bệnh về chế độ dinh dưỡng, những chất cần bổ sung và các loại thực phẩm, những chất cần tránh có thể gây dị ứng (nếu có).

Tạo thói quen ăn uống lành mạnh, hợp lý

Những thực phẩm cung cấp đủ dưỡng chất, giúp nhuận tràng được khuyến khích bổ sung vào thực đơn mỗi ngày của người bệnh như:

  • Chất xơ hòa tan: Yến mạch, cà rốt, đậu Hà Lan, táo và những loại hoa quả thuộc họ cam quýt có thể giúp làm giảm triệu chứng chung của hội chứng ruột kích thích. Ngược lại, những thực phẩm chứa nhiều chất xơ không hòa tan có thể làm trầm trọng thêm những triệu chứng như chướng bụng, đầy hơi, đau quặn bụng…
  • Cung cấp đủ nước cho cơ thể: Mỗi ngày, người bệnh nên uống nhiều nước, ít nhất là 2 lít nước/ngày.
  • Sữa chua cung cấp những vi khuẩn tốt cho hệ đường ruột của người bệnh
  • Bổ sung tinh bột kháng nhằm giúp ruột kết khỏe mạnh nhờ các vi khuẩn tốt trong ruột già có tác dụng biến tinh bột kháng thành các axit béo chuỗi ngắn, trong đó quan trọng nhất là butyrate – là nguồn năng lượng ưa thích của các tế bào ruột kết.

Dr ruột banner-min

Giảm căng thẳng, stress

Để ngăn ngừa và giúp thuyên giảm những triệu chứng bệnh, các biện pháp giảm lo âu, căng thẳng rất quan trọng. Người bệnh có thể áp dụng một số biện pháp như:

  • Tập hít thở sâu: Biện pháp này giúp người bệnh ổn định tâm lý và hỗ trợ nhu động ruột hoạt động tốt hơn.
  • Tập thể dục nhẹ nhàng mỗi ngày: Đi bộ, yoga, thiền định… là những hình thức vận động rất tốt cho người bệnh.

Điều trị bằng thuốc

Nếu xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng, bác sĩ có thể chỉ định người bệnh sử dụng những loại thuốc điều trị triệu chứng như:

  • Thuốc chống co thắt đại tràng: Hạn chế những cơn co thắt bụng và quặn bụng.
  • Thuốc nhuận tràng: Cải thiện tình trạng táo bón, làm mềm phân, dễ đi tiêu
  • Thuốc chống trầm cảm: Ổn định tâm lý cho người bệnh.
  • Thuốc cầm tiêu chảy: Giảm số lần đi tiêu, cải thiện triệu chứng tiêu chảy.

Thực đơn cho người bệnh hội chứng ruột kích thích

Khi bị táo bón, người bệnh cần bổ sung các thực phẩm giàu chất xơ, uống nhiều nước. Bác sĩ thường khuyến cáo dùng chất xơ hòa tan khoảng 10 – 25g/bữa. Bạn nên bổ sung các loại thực phẩm giàu chất xơ hòa tan từ những loại rau củ non, mềm như: rau lang, rau mồng tơi, khoai lang, khoai tây, chuối, đu đủ, bơ, cám gạo, gạo lứt, yến mạch, cà rốt, yến mạch, đậu Hà Lan, táo; những loại hoa quả thuộc họ cam quýt…

Thải độc ruột tại nhà có nên không
Thực đơn cho người bệnh hội chứng ruột kích thích

Khi ăn, bạn cần ăn chậm và nhai kỹ để hạn chế nuốt khí vào. Thói quen này sẽ giúp giảm cảm giác đầy hơi, chướng bụng, giảm sự căng giãn đột ngột của ống tiêu hóa.

Người bệnh có thể tham khảo chế độ ăn FODMAP thấp. FODMAP viết tắt từ Fermentable, Oligosaccharides, Disaccharides, Monosaccharides, Polyols. Đây là những loại thực phẩm lên men, sinh hơi, các loại saccharide và cồn. Đây là chế độ ăn hạn chế các thực phẩm giàu carbohydrates, gồm một số loại rau, trái cây, sữa, ngũ cốc.

Cách phòng ngừa hội chứng ruột kích thích

Cách phòng ngừa hội chứng ruột kích thích tối ưu nhất hiện nay là bảo vệ sức khỏe hệ tiêu hóa, tránh tất cả những bệnh lý tiêu hóa. Cần duy trì hệ tiêu hóa ở tình trạng ổn định, hạn chế nguy cơ mắc những bệnh liên quan.

Điều quan trọng trong việc chủ động phòng ngừa hội chứng ruột kích thích và những bệnh lý tiêu hóa khác là chế độ dinh dưỡng và thói quen sống. Bạn cần lưu ý:

  • Tăng cường bổ sung các thực phẩm giàu đạm, dễ tiêu như thịt nạc, sữa, cá, sữa chua…
  • Trong mỗi bữa ăn nên bổ sung nhiều rau xanh để hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn.
  • Mỗi ngày nên uống nhiều nước, bổ sung thêm muối khoáng, các loại vitamin cần thiết cho cơ thể.
  • Hạn chế tối đa uống rượu bia, sử dụng chất kích thích, dùng các món ăn cay nóng.
  • Tránh căng thẳng: Duy trì tâm trạng luôn vui vẻ, lạc quan và thoải mái. Bởi đây là yếu tố khởi phát hội chứng ruột kích thích. Tập kiểm soát tốt cảm xúc, tránh mắc chứng trầm cảm, căng thẳng quá mức, gây tác động tiêu cực tới sức khỏe.
  • Thường xuyên tập thể dục, thể thao: Vận động phù hợp sẽ giúp nâng cao sức đề kháng của cơ thể, phòng bệnh tật hiệu quả; giảm trầm cảm và căng thẳng, kích thích đường ruột co thắt bình thường; hỗ trợ cải thiện các triệu chứng IBS. Đối với các trường hợp có vấn đề về sức khỏe, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ để có chế độ luyện tập phù hợp.

Phương pháp điều trị hội chứng ruột kích thích chú trọng vào sự thay đổi thói quen ăn uống, sinh hoạt, từ đó giúp cải thiện triệu chứng, giảm đau đớn và khó chịu cho người bệnh. Chỉ khi triệu chứng bệnh nghiêm trọng, không thể điều trị bằng cách trên mới cần dùng đến thuốc. Những loại thuốc điều trị đều có thể gây một số tác dụng phụ không mong muốn, do đó không nên lạm dụng trong thời gian dài.

Sản phẩm bán chạy